(Давоми. Бошланиши ўтган сонда)
Зулфия уйнинг биринчи қаватида яшарди. Тўрт боласи ҳали ёш бўлганлиги сабабли бир хонали уйи доимо ивирсиб ётарди. Ошхонасидаги газ плитасини “балкон”га чиқарган бўлиб, ўша ердан орқа томон – мўъжазгина томорқачага очилган эшикнинг тутқичи ҳам аллақачон синиб кетганди. Атрофлари эски сим тўрлар билан омонатгина ўралган кичик майдон ўчоқ, қозон, ўтин ва бошқа лаш-лушлар билан тўла эди. Бу ердан кўп қаватли уйнинг ҳовлисига чиқиш учун тўртта ёғочни тўртбурчак шаклида қоқилиб, ораси сим тўр билан ёпилган омонат эшик қийшайиб турарди. Тез-тез содир бўлиб турадиган “оқава сув тошқини”дан энг кўп азият чекадигани ҳам Зулфия эди. Қўни-қўшниларининг махсус чуқурлардаги оқаваларни торттириш учун пул йиғишлари бир неча кунга чўзилар, Зулфиянинг эса уларга берадиган сариқ чақаси ҳам йўқлиги сабабли тишини-тишига қўйиб, тошаётган оқаваларни соат сайин тозалаб, челаклаб “томорқаси”га тўкарди.
Пешонасига битилгани шу экан. Биринчи эри автоҳалокатда вафот этди. У ёлғиз қизи билан бутун умр бева ўтмоқчи эди, ота-онаси қўйишмади: – Биз пенсионер бўлсак, бугун бормиз, эртага йўқ, кўзимиз тириклигида сенинг ўз оиланг билан бахтиёр яшаётганингни кўриб, кейин бемалол оёқ узатсак деймиз, – дейишди. Зулфия ота-онасининг қистови билан аёлидан куйган ва у билан яшамаётганига бир неча йил бўлган бўлса-да, ҳали расман ажрашмаган йигитга шаръий никоҳ асосида турмушга чиқди. Зулфиянинг онаси “етимгина йигит экан”, деб отасидан мерос бўлиб қолган мана шу кўп қаватли уйдаги хонадонни уларга бериб, кўнгли хотиржам тортди.
Орадан йиллар ўтди. Зулфия яна икки қизлик бўлди. Лекин кейинги пайтларда негадир соғлиғи жойида эмас эди. Лекин эрининг: “Менга ўғил фарзанд керак”, деган истагига кўра яна ҳомиладор бўлди. Бу сафар фарзандини дунёга келтириши осон кечмади. Эрининг орзусини амалга ошириб, ўғиллик бўлдию, лекин соғлиғидан буткул айрилди. Энди уни жигари безовта қиларди. Лекин даволанишга маблағи йўқ, эрининг топаётган арзимаган маоши рўзғордан ортмасди. Рўзғордаги етишмовчиликлар дилхираликларни келтириб чиқарарди. Зулфия ҳаммасига чидади, ташқарига “тиқ” этган товуш чиқмади. Лекин касали зўрайгандан-зўраярди. Охири қорнини чангаллаб ётиб қолди.
Шифохонада қўйилган ташҳис ҳаммани қўрқитиб юборди: жигар циррози. Даволаниши учун ҳазилакам маблағ кетмади. Касалини ўтказиб юборгани учун энди у тез-тез шифохонага ётишга мажбур эди. Охири эрининг тоқати тоқ бўлди. “Қачонгача касал хотинни боқиб ўтиришим керак, бутун умрим энди шундай ўтадими, мен ҳам ҳаётга бир марта келаман”, деди-да, уйдан чиқиб кетди.
Зулфия учун ҳаётнинг янада қоронғи кунлари бошланди. Лекин у болалари учун барча уқубатларга, қийинчиликларга чидашга мажбур эди. Шундай бўлди ҳам. Кичик фарзанди ёш бўлганлиги сабабли уйида касаначилик билан шуғуллана бошлади. Мактабга борадиган икки қизи ҳам унга баҳоли қудрат қарашарди. Зулфия уларни ухлатгач, яна алламаҳалгача иш билан машғул бўларди. Шу тариқа рўзғорини амаллаб турарди-ю, лекин соғлиғи борган сари ёмонлашаётганлигидан эзиларди.
(Давоми бор)
Жамила АРСЛОНОВА.