Уйига паспортсиз, пулсиз қайтди… Шу десангиз,  К.А.га Қозоғистонга бориб ишлаб келиш истаги тинчлик бермай қўйди. Унинг наздида у ерда ўз юртидагидан кўпроқ пул топиши мумкин эди. Халқимизда “Ҳар жойни қилма орзу, ҳар жойда бор тош-тарозу” деган бир ҳикматли ибора борки, бунинг мағзини К.А. каби ўзга юртлардан даромад топиш илинжида юрганлар чақиб кўрсалар, ўз юртларидан четга чиқишдан воз кечган бўлишармиди… Афсуски, буни анг­лаб етганларида “ғишт қолипидан кўчган” бўлади.

Шундай қилиб, К.А. йўлга тушди. Уни бошқа давлатда кўп ғаройиб саргузаштлар кутиб турган эди. Тоғни урса талқон қиладиган йигит 2021 йилнинг 19 август куни туманимиз ҳудудида жойлашган чегара пости орқали қонуний йўллар билан Чимкент вилоятига йўл олди. У ерда 4 ой қурилиш ишларида ишлади. Объектда иш тугагач, бирга ишлаган Юсуф деган йигит шундай деб қолди: “Наим исмли танишим мени телефон орқали ишга чақираяпти, Сарёғочга бориб бирга ишласак”.

К.А. бу таклифга рози бўлди ва улар янги қурилишда иш бошлашди. Наим рўйхатга қўйиш учун уларнинг паспортларини олади ва лекин кўп ўтмай юрак хуружидан вафот этади. Энди уларга Наимнинг акаси Мурод иш таклиф этади ва рўйхатга қўйиш баҳонасида уларнинг паспортларини олиб қўяди. Орадан анча вақт ўтгач, йигитлар ундан паспортларини сўрашганда, қаёққа қўйганини эслолмаётганлигини айтади.

Шу орада тўй куни белгиланганлиги учун К.А. ортга қайтмоқчи бўлиб, паспорти ва иш ҳақини сўрайди.
– Паспортингни тополмаяпман, ҳақингни эса ишни битирганингдан кейин бераман, – дейди.
Начора, қўйни-қўнжини беҳисоб пулларга тўлдириб қайтиш нияти билан ўзга юртга ишлашга борган К.А. энди ўз юртига қуруқ қўл билан, энг ачинарлиси, фуқаролик паспорти ва чет элга чиқиш ҳуқуқини берувчи қизил рангли паспор­тисиз қайтишга мажбур бўлди.

2022 йилнинг 14 октябрь куни соат 16:00 да йўлга чиқиб, Сарёғоч шаҳарчасида жойлашган “Қоплонбек” блок постига борганида у ердан ҳужжатсиз ўтолмаслигини билди ва чегарадан пул эвазига ўтказиб қўядиган одам излай бошлади. Топ­ди ҳам. Маълум сумма эвазига чегарадан ноқонуний йўллар билан ўтказиб қўйишини айтган фуқаро унга бир нарсани таъкидлади: “Чегарадан ўтгач, ушланиб қолсанг, мен жавоб бермайман”.
К.А.нинг бунга кўнмасдан иложи ҳам йўқ эди.

Улар шу куни соат 23:30 да йўлга тушишди. Маълум вақт ўтгач улар сим тўсиқларга етиб боришди. Нотаниш одам қайчига ўхшаган асбобида 3 дона тўсилган симни кесди ва К.А. шу ердан Ўзбекистон Республикаси ҳудудига ўтди… Уйига эсон-омон етиб келган К.А.нинг тўйи ҳам бўлиб ўтди. Аммо орадан икки ой ўтгач,  у жиноят содир этганликда айбланиб ҳибсга олинди. Чегарадан ноқонуний ўтиб олиб, яна бу хатти-ҳаракатимни ҳеч ким билмади, деб юрган К.А. чучварани хом санаганини кейин тушунди. Чегара хавфсизлигимизга хизмат қилади. Уни бузиб ўтиш эса жиноятдир. К.А.нинг бу ноқонуний хатти-ҳаракатлари уни суднинг қора курсисига етаклади.

Одил суд К.А.га жазо тайинлашда одиллик ва инсонпарварлик принцип­ларидан келиб чиқиб, содир этилган жиноятнинг хусусияти ва ижтимоий хавфлилик даражаси, жиноятнинг содир этилиш сабаблари,судланувчининг шахси, муқаддам судланмагани, қилмишидан чин кўнгилдан пушаймонлиги, иш бўйича жазони оғирлаштирувчи ҳолатлар мавжуд эмаслигини ҳисобга олиб, унга нисбатан тайинланган озодликдан маҳрум этиш жазосини ўтамасдан туриб ҳам хулқини назорат қилиш орқали ахлоқан тузатиш мумкин, деган қатъий фикрга келиб, тайин­­ланган озодликдан маҳрум қилиш жазосини шартли деб ҳисоблаб, 2 йил синов муддати белгилаш тўғрисида ҳукм чиқарди.
К.А. бундан ўзига тўғри хулоса чиқариб олиб, энди ноқонуний йўлларга қадам босмаса керак.

Арслон РАҲМОНБЕРДИЕВ.