Кўкйўтал – бўғилиб-бўғилиб йўтал тутиши билан кечадиган ўткир юқумли касаллик. Кўпинча болаларда учрайди. Касаллик ҳаво-томчи йўли орқали юқади. Касал бола аксирганда, йўталганда ҳавога тарқалган шиллиқ томчиларидаги кўкйўтал таёқчаси соғлом боланинг нафас йўллари орқали организмга киради. Кўкйўтал мавсумий характерга эга бўлиб, куз-қиш даврида кўпроқ қайд этилиши мумкин. Аксарият ҳолларда эмланмаганлар, тўлиқ эмлаш курсини олмаганлар ҳамда баъзи ҳолларда эмлашдан кейин иммунитет шаклланмаган болаларда кузатилади. Инфекция жуда юқумли бўлиб, беморлар билан яқин алоқада бўлганда 80 фоиз ҳолатларда юқади. Эмлаш орқали кўкйўталнинг олди олиниши мумкин. Кўкйўталнинг кўпайиши ёки бу касаллик билан касалланишнинг сабаблари илгари эмланган ўспирин ва катталардаги иммунитет даражасининг пасайиши ҳамда болаларини эмлатишдан бош тортган ота-оналардир.

Касалликдан жабр кўрмай десангиз, эмлатишдан бош тортманг. Юртимизда миллий эмлаш календарига асосан, чақалоқлар 2, 3 ва 4 ойлигида 3 маротаба пентавалент вакцина билан (кўкйўтал, дифтерия, қоқшол, гепатит Бва ХИБ инфекцияларга қарши) эмланади. Бир йилдан сўнг, яъни 16 ойлик даврида АКДС-4 билан қайта реваксинация қилинади. Қисқача қилиб айтганда, эмланмаган ўғил-қизлар ўртасида касаллик тарқалиш хавфи сақланиб қолади. Шу боис кўкйўтал кам миқдорда бўлса-да, аҳоли ўртасида қайд этилиб туриши табиий ҳол. Чунки ушбу хасталикни фақат жамоавий иммунитет ҳосил қилиш орқали енгиш мумкин. Бунинг учун Миллий эмлаш календарига мувофиқ, ёш болалар эмланиши зарур.

Жаҳонгир ЗАБУРОВ,
туман СЭО ва ЖСБ
бош шифокори.