Матлубанинг уйга ранги бўзариб қайтганлигини кўрган Маҳлиё опа гап нимадалигини сўзсиз тушунди: ”Буниси ҳам ёқмабди”. Қизидан ҳозир бирор нарса сўраш бефойда, “портлаб кетади”, шунинг учун ҳам унинг ўзи “ёрилиши”ни кутди. Матлуба эшикни тарсиллатиб ёпиб, хонасига кириб кетди. Унинг қайтиб чиқишини кутавериб тоқати тоқ бўлган онанинг ўзи Матлубанинг олдига кириб борди.
Диван-каравотда чўзилиб ётган қиз қаддини кўтариб, онасининг берадиган саволини кутмаёқ бидиллай кетди:
– Мени қаёқдаги йигитларга рўпара қиласизлар-а, на топиш-тутишининг, на уй-жойининг тайини бор. Учрашувга кетаяпман, деб бундоқ ўзига қараб кийинмаган ҳам. Кийимлари оддий, камига мой ҳиди келадими-ей…
– Қизим, нимага ундай дейсан, – деди Маҳлиё опа диван-каравотнинг бир четига омонатгина ўтираркан. – Қўлида гулдек ҳунари бор, машина тузатади. Ҳовлилари кичкина бўлса ҳам ораста.
– Акаси, кеннойиси билан бирга битта ҳовлида тиқилишиб яшашим керакми энди? Бунинг устига касалманд онасига қараб зарил кептими? Касал боқиб гулдек ёшлигим ўтиб кетишини истамайман.
– Бу нима деганинг қизим, ҳар бир келин турмуш ўртоғининг ота-онасини парваришлаши ҳам қарз, ҳам фарз. Мана, кеннойинг бизни бинойидек қараб ўтирибди-ку.
– Кеннойимни аралаштирманг, сизларга қанча қараса ҳам кам. Шундай данғиллама уйларни қуриб бериб қўйибсизлар. Менга эса қаёқдаги камбағалларни рўпара қиласизлар, – Матлуба ҳўнграб йиғлаб юборди.
Маҳлиё опа унга бошқа гапирмай ўрнидан туриб хонадан чиқиб кетди, чунки ҳозир қизига нима деса ҳам бари бефойдалигини биларди. Қанийди қизи бахт бойликда эмас, одамийликда эканлигини тушунса…
Мактабни тугатгач Матлуба олийгоҳда ўқишга қизиқмади, икки дугонаси билан қандолат цехига ишга кирди. Ёш, чиройли қизнинг уйидан совчилар аримасди. Лекин Матлуба уларнинг бирортасига ҳам рўйхуш бермасди. Икки дугонаси ўзига анчайин тўқ хонадонларга келин бўлиб тушгани учун Матлуба улардан “паст” бўлишни истамасди. У ҳам бой-бадавлат хонадондан совчилар келишини кутарди. Лекин аксига олиб келаётган совчиларнинг ҳаммаси ўртаҳоллар эди. Бугун ҳам умидлари пучга чиқди. Йигитга қаттиқ гапириб юборди:
– Мен ҳеч қачон қайнона-қайнотамнинг хизматини қилиш учун турмушга чиқмайман. Қийналиб яшамоқчи ҳам эмасман. Турмуш ўртоғим билан чет элларга саёҳатга борсам, ёшлигимда ўйнаб-кулиб қолсам, дейман. Қисқаси, сиз менга умуман тўғри келмайсиз. Ёшлигимни чириган ҳовлида, эски том остида ўтказмоқчи эмасман.
У шундай дея Шерзодни ҳанг-манг қолдириб, орқасига қарамай кетди.
– Бозорда синфдошинг Лобарнинг онасини учратиб қолдим, дугонангнинг тўйи бўлаётган эмиш, сен эса ҳамон танлаш билан оворасан, – деб қолди бир куни қизининг хархашаларидан тўйиб кетган Маҳлиё опа. – Умринг ўтиб кетаяпти ахир…
– Яна шу гапми, ойи, – Матлубанинг жаҳли чиқди. – Нима, уйингизга сиғмай қолдимми? Бир кун кетарманам, қутуларсиз.
– Кўзимиз тириклигида уйлаб-жойлаб хотиржам бўлайлик дейман-да, жон болам. Ана Лобар ўртоғинг ҳам олийгоҳни тугатиб, турмушга чиқаяпти, яна кимга дегин, сен менсимаган ўша Шерзодга.
– Жуда тенгини топибди-ку, – Матлуба кулиб юборди. – Икки камбағал бир бўлибди.
(Давоми бор.)
Жамила АРСЛОНОВА.